Strona Główna / Odchudzanie / Kurkuma: jak stosować na odchudzanie, w kuchni i dla zdrowia?

Kurkuma: jak stosować na odchudzanie, w kuchni i dla zdrowia?

Kurkuma to przyprawa pochodząca z Indii. Trudno jednoznacznie powiedzieć kiedy zaczęto jej używać, ponieważ kojarzy się z daniami kuchni indyjskiej od dawna, a wykopaliska archeologiczne potwierdzają jej obecność w menu przodków dzisiejszych mieszkańców Półwyspu Indyjskiego już przed tysiącami lat. Wiadomo, że używali jej również Chińczycy, współcześnie jest ona obecna w kuchni właściwie wszystkich krajów Dalekiego Wschodu. Mieszkańcy japońskiej wyspy Okinawa uważają, że to właśnie kurkumie zawdzięczają swoją długowieczność. Najciekawsze jest jednak to, że może się kiedyś okazać, że nauka udowodni, iż mają oni rację.

Jej właściwa nazwa to szafran indyjski, kiedyś tak właśnie nazywano ją w dawnych sklepach kolonialnych. Do Europy przywiózł ją w XIII wieku z Chin słynny podróżnik Marco Polo, szybko stała się popularna na dworach ówczesnej Europy, wierzono nawet że jest afrodyzjakiem. Należała wówczas do najdroższych przypraw, nie każdego było na nią stać. Nietrudno więc sobie wyobrazić, że podarowanie komuś nawet kilkudziesięciu gram tego proszku, było czymś niezwykłym.

Kurkumę pozyskuje się z kłącza ostryżu długiego. Jest ono następnie suszone i tarte, co sprawia że w rezultacie przyprawa ta ma formę sypką. Sama w sobie kurkuma nie posiada wyraźnego smaku. W kuchni indyjskiej ważne jednak jest jej charakterystyczne, żółto-pomarańczowe zabarwienie, które wielu potrawom nadaje odpowiedni wygląd. Sam fakt, iż nie posiada ona mocnego smaku, powoduje, że używa się zarówno do potraw wytrawnych, jak i słodkich. Silne właściwości barwiące, sprawiły że przez lata używano kurkumy również jako pigmentu barwiącego, przy produkcji materiałów o pięknym, szafranowym kolorze.

W Polsce pierwsze wzmianki na jej temat pojawiły się dopiero w XVI wieku. W „Herbarzu” (czyli zielniku) Marcina Siennika z 1568 roku, pojawia się opis „ostrzyża”, nazwanego też m.in. „żółcieniem indiańskim”. Zdaniem autora używano go w formie naparu na choroby dziąseł, zaś sama sproszkowana przyprawa miała goić i osuszać rany.

Za żółto-pomarańczowy kolor przyprawy odpowiada naturalny barwnik nazywany kurkuminą. To właśnie  kurkumina jest tym elementem, który powinien nas najbardziej zainteresować, w kwestii związanej z działanie, kurkumy na zdrowie.  Kurkumina bardzo dobrze wpływa na poprawę funkcjonowania całego układu odpornościowego człowieka. Nie bez znaczenia pozostaje również jej działanie przeciwutleniające, przeciwgrzybicze, antybakteryjne i antywirusowe.

Z powodu tak szerokiego zastosowania tego składnika, ta z pozoru niewinna indyjska przyprawa, stała się obiektem zainteresowania lekarzy i dietetyków z całego świata.

Im więcej dowiadujemy się o tym, jakie ma kurkuma właściwości, tym więcej znajdujemy dla niej zastosowań. Kiedyś była to jedynie przyprawa, na dodatku używana niemal wyłącznie pod postacią mieszanki przypraw, znanej w Europie jako curry. Teraz, kiedy odpowiedziano już jednoznacznie na pytanie czy kurkuma jest zdrowa, coraz częściej kupujemy ją osobno, dodając do posiłków o wiele bardziej świadomie. Warto jednak bardziej szczegółowo zagłębić się w ten temat, dlatego postanowiliśmy zbadać go krok po kroku, by wskazać najlepsze możliwe sposoby wykorzystania kurkumy dla zdrowia.

Właściwości odchudzające kurkumy

właściwości odchudzające

Aby przyjrzeć się właściwościom odchudzającym kurkumy, warto skoncentrować się w pierwszej kolejności na tym, jak działa kurkuma jak stosować ją skutecznie i w sposób, który pozwoli możliwie najlepiej wykorzystać jej właściwości. Dzięki temu łatwiej będzie uporządkować sobie wiedzę na temat odchudzających właściwości ostryżu długiego, a następnie zaplanować ewentualne wykorzystanie tego składnika w diecie.

Od razu warto wspomnieć, że kurkuma nie jest panaceum na wszystkie problemy z nadwagą. Jak do tej pory takiego środka nie wymyślono. Dlatego jeżeli ktoś próbuje nas przekonać, że środek jego produkcji zwalcza wszystkie powody nadwagi i skutecznie radzi sobie z efektem jo-jo, sprawiającym, że zrzucone kilogramy wracają – nie wierzmy mu. Obecne w kurkumie związki chemiczne, nazywane kurkuminami, mają aktywnie wspomagać odchudzanie. Nie znaczy to jednak, że samo spożywanie potraw z tą przyprawą, rozwiąże nasze problemy.

Kurkuminy wspomagają metabolizm. Co to oznacza w praktyce i jak przekłada się na odchudzanie? Szybsza przemiana materii sprawia, że spożywane jedzenie ma trochę mniej czasu na odkładanie się w organizmie w formie tkanki tłuszczowej. Wszystko potrzebne nam składniki i tak zostaną wchłonięte w procesie trawienia, jednak przyspieszenie tego procesu pomoże nie przybrać dodatkowo na wadze w czasie odchudzania.

Przy odchudzaniu ważne są też właściwości antyoksydacyjne kurkuminów. Oczyszczanie organizmu jest w wielu kuracjach ważnym etapem odchudzania. Często do usunięcia toksyn z przewodu pokarmowego i układu trawiennego, używa się koktajli owocowo-warzywnych. Zastosowanie kurkumy jako środka wzbogacającego takie mieszanki, powoduje wzmocnienie ich działania i przyspiesza oczyszczenie.

Wśród innych właściwości kurkuminów, które pojawiają się na pograniczu tematów związanych z odchudzaniem, warto wspomnieć o wspomaganiu redukcji cellulitu. Tzw. „skórka pomarańczowa” jest zmorą wielu kobiet, również tych, które odchudzają się lub są tuż po kuracji odchudzającej. W tym przypadku wystarczy, że kurkuma odpowiednio często będzie się pojawiała w menu.

Kurkumę i inne produkty uzyskane z ostryżu długiego, znajdziemy nie tylko w sklepach spożywczych, na półkach z przyprawami, ale również w aptekach, sklepach zielarskich i w punktach ze zdrową żywnością. Dzieje się tak dlatego, że wraz z upowszechnieniem się wiedzy na temat odchudzających właściwości kurkuminy, po składnik ten coraz chętniej zaczęli sięgać producenci ziołowych mieszanek odchudzających. W mieszankach tych kurkuma ma odpowiadać przede wszystkim za redukcję apetytu, co u wielu osób może w znaczący sposób wpłynąć na poprawę efektów odchudzania.

Skoro już wiemy jak działają kurkuminy, zastanówmy się, jak spożywać kurkumę, by dobrze skorzystać z właściwości tej substancji. W większości przypadków możemy ja po prostu dodawać do potraw. Fakt, że nie ma dominującego smaku, będzie tu kluczowy. Znajdziemy ją też w formie kapsułek, sprzedawanych jako suplementy diety. Można je z powodzeniem stosować, jeżeli z jakiegoś powodu nie jesteśmy w stanie zbyt często jeść potraw zawierających kurkumę.

Kurkuma dla zdrowia

własciwości zdrowotne

Kurkuma nie ogranicza swojego zdrowotnego działania jedynie do wspomagania odchudzania. Wręcz przeciwnie. Odchudzanie to jedynie jeden z wielu obszarów, w jakich można wykorzystać kłącze ostryżu długiego. Temat „kurkuma a zdrowie” jest o wiele obszerniejszy. Warto zatem przyjrzeć się kilku obszarom, w których ta niezwykła przyprawa może pomóc nam z rozmaitymi problemami zdrowotnymi.

Warto pamiętać o przeciwutleniającym działaniu kurkumy, ponieważ jest ono zazwyczaj niedoceniane. Wiele osób nie rozumie jak ważne dla prawidłowego funkcjonowania organizmu są przeciwutleniacze. Tymczasem przeciwutleniacze pozwalają na pozbycie się w dużej ilości wolnych rodników, które powstają na skutek licznych reakcji metabolicznych w organizmie człowieka. Wolne rodniki odpowiadają bardzo często za dysfunkcje naczyń krwionośnych. Ich nadmiar sprzyja również chorobom serca, może być te z współodpowiedzialny za powstanie nadciśnienia tętniczego krwi i cukrzycy typu drugiego. Szczególne przyrost wolnych rodników w organizmie zaobserwowano podczas stresu i wzmożonej aktywności fizycznej.

Kurkuma może też być używana jako wsparcie w domowej medycynie kosmetycznej. Jak można ją w tym przypadku wykorzystać? Pojawia się jako ważny składnik wielu maści i maseczek – zarówno tych sklepowych, jak i takich które można przygotować w domu. Ich zastosowanie jest bardzo różne i uzależnione od pozostałych składników danej maseczki. Kurkumę możemy napotkać w produktach rozjaśniających cerę, oczyszczających, likwidujących plamy po trądziku, a nawet w maściach i maseczkach przeciwzmarszczkowych.

Mieszkańcy Azji od lat stosują ostryż długi w celach leczniczych. Wierzy się tam powszechnie, że kurkuma ma działanie antyrakowe. Z miejscowych przekonań wynika, że hamuje ona rozwój nowotworów. Jednak ostryżu używa się w Indiach nie tylko w postaci kurkumy.  Z kłącza tej rośliny produkuje się również domowymi metodami wyciągi alkoholowe.  Leczy się za ich pomocą dolegliwości żołądkowe, a nawet problemy całego układu pokarmowego. Szczególnie skuteczne mają one być również w przepadku problemów z drogami żółciowymi, takich jak kamica żółciowa, zapalenie pęcherzyka żółciowego i pooperacyjny zastój żółciowy.

Kurkuma w kuchni

kurkuma w kuchni

Zdrowotne właściwości kurkumy nie powinny nam przesłaniać najważniejszego. Musimy ustalić jakie ma kurkuma zastosowanie w kuchni. Dlaczego to takie ważne? Dlatego że właśnie tą drogą najczęściej będzie można dostarczyć kurkumę do organizmu. Warto zatem wiedzieć jak w sposób smaczny i różnorodny wykorzystać ją w praktyce, tak aby jak najlepiej spożytkować jej lecznicze właściwości.

Zacznijmy od tego, że kurkuma sprzedawana w formie sproszkowanej rzeczywiście najbardziej odpowiada naszym wyobrażeniom o tej przyprawie. Jest żółto-pomarańczowa, o trudno wyczuwalnym smaku, łatwo zabarwia różne potrawy. Inaczej jednak jest w sytuacji gdy uda nam się kupić bulwiaste kłącze ostryżu. Czasami pojawia się ono w sklepach, zwykle sprzedawane jest po prostu jako kurkuma. Po obraniu i starciu jego barwa będzie jeszcze intensywniejsza, bardziej pomarańczowa. Świeża kurkuma ma intensywny aromat lekko cierpki i ziemisty. Z kolei smak jest gorzkawy, ale przede wszystkim czuć w nim rozgrzewającą nutę, taką jak w imbirze.

Wspominając o kurkumie nie możemy zapomnieć również o curry, a właściwie o tym, co w Europie przyjęło się nazywać przyprawą curry. Curry jest indyjską potrawą, która występuje w dziesiątkach różnych odmian smakowych, z bardzo różnymi składnikami. To prawda, że w wielu z nich wśród przypraw pojawia się również kurkuma. Ale warto wiedzieć, że w Indiach nie ma jednej mieszanki przypraw do tej potrawy. Natomiast w Europie sprzedaje się dość jednolitą recepturę przyprawy, w której oprócz kurkumy znajdziemy kolendrę, imbir, pieprz, czosnek, kardamon, kminek, goździki, chilli, cynamon i gałkę muszkatołowa.

Większość potraw z mieszanką curry, to dania nawiązujące mniej lub bardziej do kuchni Dalekiego Wschodu. Oprócz takich dań jak kurczak w curry czy ryba w panierce, do której dodaje się tą przyprawę, spotyka się ją w daniach bardziej tradycyjnie indyjskich. Przykładem może być pilaw z ryżu lub kaszy bulgur, z dodatkiem sezonowych warzyw i dużą ilością przyprawy. Podobnie przyprawia się też biriani, niezwykłe danie jednogarnkowe, w którym znajdziemy mięso i ryż. Jest ono niezwykłe, ponieważ pochodzi z kuchni wędrownych koczowników mongolskich, którzy w trakcie swej wędrówki przetoczyli się przez północne Indie. Ta potrawa to pozostałość po ich pobycie. Oczywiście w kuchni indyjskiej mamy też dania wegetariańskie, takie jak khichdi. Podstawą również jest tu ryż z przyprawami, ale mięso zastąpione jest przez soczewicę.

Jednak kurkumę możemy wykorzystać również do dań łagodnych. Pozwoli to dobrze wykorzystać właściwości, zwłaszcza w przypadku osób, które nie przepadają za pikantnymi potrawami. W tym przypadku nie będziemy używać mieszanki curry, a samej kurkumy. Dobrym przykładem mogą tu być zdrowe koktajle z kurkumą. Najprostszy z nich, również azjatyckiego pochodzenia, zakłada wykorzystanie słodkiego owocu (np. mango lub kaki), jogurtu, soku z cytryny i małej, płaskiej łyżeczki kurkumy.

Przyprawa ta może też być dodawana do potraw mlecznych (np. z ryżem lub kaszą jaglaną), budyniów czy naparów ziołowych i herbacianych. Przy słodkich potrawach z kurkumą warto jednak zastanowić się czasem nad tym, czy dany posiłek nie będzie przypadkiem zbyt kaloryczny lub niezdrowy. Samo dodanie do niego kurkumy nie sprawi, że stanie się nagle dietetyczną żywnością.

Teraz, kiedy wiemy już jak działa kurkuma jak używać używać jej w kuchni i w jaki sposób można z niej skorzystać, nasze życie kulinarne może się dzięki temu zmienić. Przy odrobinie wysiłku posiłki staną się zdrowsze i smaczniejsze.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

error: Treść zabezpieczona!